isca!

Nos últimos anos, o BNG avanza con paso firme no camiño da súa equiparación ás demais forzas políticas do sistema. Asúmese desde a dirección da organización nacionalista o dogma de que existe unha soa forma de facer política , baseado no electoralismo, na mercadotecnia e no non cuestionamento do “status quo” vixente, e é dentro desas coordenadas onde aspira a consolidarse a actual dirección do BNG.

Por medio dunha mudanza progresiva, sen que existise até o momento nengún punto de inflexión que explicitase a viraxe (pois esta nin sequera se recoñece formalmente), deuse unha evolución que ainda continúa e que aspira a situar ao BNG como un actor máis no cenario político do sistema, que actúe ao servizo deste e abandone o proxecto de ruptura democrática que orixinariamente defendeu.

Por contra, reitérase recentemente os chamamentos ao papel de garante da estabilidade ou centralidade que supostamente lle corresponde xogar ao BNG e ao nacionalismo no contexto do Estado.

Nesa liña, no discurso oficial renúnciase xa a exercer o poder sobre nós proprios, a construir poder proprio, só aspiramos a determinar o que outros teñen sobre nós. Por exemplo, a condicionar o governo de España, e como moito a que nos concedan certo recoñecemento simbólico como “autonomía de primeira”. Internamente xustifícase isto en base ás etapas que teoricamente deben darse no proceso de autodeterminación, máis na práctica o discurso e a praxe soberanista desaparaceron da linguaxe e o axir diario dos dirixentes do BNG, nen sequer como alternativa a curto prazo, renunciado a ligar os “pequenos pasos” co suposto obxectivo final.

Enténdense, entón, as institucións como un terreo en que xestionar o existente mais desde as que se renuncia a transformar a sociedade, ou a sentar as bases para esa transformación, ou a utilizalas para xerar contradicións no sistema e respaldar as mobilizacións sociais.

Renuncíase a calquer xesto que poda ser entendido fora da “normalidade institucional”, do que se supón que ten que ser a actuación correcta dunha forza responsábel. O desexo da actual dirección do BNG de participar no “xogo político” deriva na lexitimación dun fascista como Fraga, no acatamento da bandeira española, en que non se denuncie o papel do exército ou das forzas de ocupación na Galiza ou non se cuestione unha instución tan reaccionaria e antidemocrática como a monarquía…

Nesta liña, prodúcense alianzas preferentes con outras organizacións xa plenamente instaladas nesas dinámicas, e de carácter xa non só claramente conservador, senón dubidosamente nacionalistas, como CiU, organización á que, xunto o PNV, se reducen case exclusivamente as relacións internacionais do BNG na actualidade. O obxectivo do sobredimensionamento que se lle dá a estas relacións é claro: equiparar de cara á opinión pública ao BNG a estas outras formacións centradas, responsábeis e moderadas.

Abandónase voluntariamente á criación de consciencia nacional desde abaixo, e usando o como argumento esa mesma falla de consciencia no país, prodúcese unha clandestinización da ideoloxía, que fica limitada ao ámbito interno como autoxustificación continua ante a militancia. Entramos entón nun círculo vicioso: non se poden dicer determinadas cousas porque a sociedade non está preparada mais simultaneamente renunciamos a sermos nós quen a prepare, facendo pedagoxía nacionalista sen ocultar os nosos obxectivos. Como consecuencia disto, a mensaxe acaba por diluirse na mercadotecnia, dándolle máis importancia á forma que ao proprio contido, que acaba por ser camuflado ou deturpado en beneficio das estratexias publicitarias.

Esta renuncia veu parella á asunción do eleitoral e institucional como eixo de traballo prioritario e case exclusivo. A actividade política do BNG planifícase só en base ás citas eleitorais de maneira que a organización parece estar nunha eterna precampaña en que se enmarcan mesmo datas como o Día da Patria. Isto podería ter certa xustificación se o ascenso (cando tal existiu) eleitoral fose parello a un aumento de consciencia nacional, mais parece evidente que non foi así. Medramos (no seu momento) en votantes mais non en nacionalistas. Eis o fracaso histórico do BNG.

Non se limita, senón que mesmo se fomenta o personalismo (extremo no caso do portavoz nacional) e téndese a un modelo en que o arribismo é un hábito ao que non se lle pon límites e os políticos profesionais son o modelo en alza, dando como resultado a acomodación de boa parte dos cargos nos seus postos, o que condiciona ao cabo súa acción política.

O frentismo deixou de ser unha confluencia de diversos sectores sociais obxectivamente interesados na liberación nacional para ser unha confrontación de lobbies de presión moitas veces máis enfrontados polo poder interno que por intereses ideolóxicos. Deste xeito, o espazo revolucionario dunha organización socialista que defenda as clases traballadoras no camiño da superación do capitalismo está agora baleiro. É ese espazo, que traballe por unha reconstrución da frente desde parámetros antisistémicos, o que nos corresponde ocupar.

No terreo organizativo é tamén palpábel a progresiva equiparación coas forzas do sistema. Por unha banda liquídase de facto o asemblearismo, por outra poténciase un modelo de militante (máis ben de “filiado”) totalmente distanciado do axir diario da organización, acrítico e pasivo, que só ten contacto co colectivo en procesos eleitorais e en determinadas asembleas conflitivas. No entanto, nas asembleas o debate político queda relegado a un papel marxinal, cando non se substitúe pola simple información das decisións tomadas en instancias superiores.

As decisión tómanse de arriba a abaixo, e reléganse as asembleas, ou mesmo o proprio Consello Nacional a un papel de ratificación de acordos xa tomados, polo xeral sen nengún debate previo. Desta maneira é a Executiva a que marca o rumo da organización (excedendo as funcións que o seu propio nome indica), e non o Consello Nacional e moito menos as Asembleas, cuxos escasos debates serven máis para desafogo da militancia que para recoller propostas e críticas e trasladalas aos organismos superiores.

Instálase finalmente unha sorte de pensamento único dentro da organización, na que determinadas críticas desde a esquerda son deslexitimadas xa de partida cos adxetivos de ideoloxistas ou esquerdistas.

Estatuto de autonomía

O BNG, a raiz dos debates abertos noutros pobos (Cataluña e País Basco) situouse no seu momento como principal impulsor dun novo marco de decisión para Galiza. O discurso arredor desta proposta inicial foi evoluindo e mudou bastante desde os comezos da súa xestación até o momento actual, en que ficou reducida a unha simples reforma do actual Estatuto, vía que o nacionalismo até o momento desprezara. Deste xeito, o obxectivo defendido no seu momento por algúns líderes no BNG (sobre todo internamente) de un novo status que recoñecese a Galiza como nación e por tanto o seu direito á autodeterminación, acabou por ser unha fraude que levou á organización política do nacionalismo a lexitimar un modelo que até o momento fora frontalmente rexeitado: a dos estatutos de autonomía como medio en que o Estado Español permite aos pobos xestionar parcialmente a súa dependencia, mais sen cuestionala. A asunción desta vía podía terse presentado como un primeiro paso, mais tamén se renunciou a isto pois en nengún momento se escoitou publicamente a líder nengún do BNG ligar este primeiro paso con os que supostamente virán despois.

Deste xeito, xeráronse unhas expectativas que a todas luces non podían ser cumpridas, e priorizando un debate que xa á partida oferecía poucas esperanzas. Renunciábase de partida ao recoñecemento explícito do dereito de autodeterminación na propria proposta nacionalista. Falouse de Estatuto de Nación ao tempo que se pactaba co PSOE un acordo que reducía o recoñecemento nacional a unha parábola similar ou inferior á proposta catalá. O apoio parlamentario dos deputados do BNG ao Estatuto catalán pactado por Mas e Zapatero sinalaba ás claras cal era o teito que o BNG asumía para o noso proprio texto.

O proceso de reforma estatutaria (se o PP modifica a súa postura de total intrasixencia e acepta unirse a un consenso arredor dun texto ainda máis rebaixado) traerá como consecuencias para o noso pobo por unha parte a lexitimación total (da que agora carecía) do actual sistema autonómico, e por outra, a prolongación do actual estatus de dependencia durante varias décadas máis.

>>>Por un nacionalismo revolucionario

É preciso un referente político-eleitoral para os movementos sociais transformadores que traballan no noso país. Ese papel é o que debe cumprir o BNG, ser unha ferramenta de cambio que vaia máis alá do eleitoral (sen renunciar a este terreo, máis redefinindo a súa funcionalidade) funcionando como catalizador das loitas que día a día se dan no noso povo e que son as que realmente construen un poder alternativo.
Debemos recuperar o perfil antistémico, alternativo e revolucionario que caracteriza o nacionalismo nun país como o noso, e que nos permita oferecerlle ao pobo galego un proxecto claramente diferenciado das forzas políticas do sistema.

Acreditamos firmemente na necesidade dunha fronte de unidade nacionalista, unha frente ampla e de carácter democrático e asemblear en que teñan cabida todas as sensibilidades que asuman o proxecto liberador e revolucionario do soberanismo de esquerda.

Acreditamos en que é posíbel unha outra forma de facer política, un modelo alternativo ao tradicional. Un modelo que fuxa dos personalismos e dos verticalismos, que renove os métodos de incidencia social e que actúe no cotidiano, nas reivindicacións diarias, mais ligándoas cos obxectivos estratéxicos do nacionalismo: a liberación nacional e a xustiza social.

Un modelo que asuma a democracia interna non só como unha ferramenta útil para tomar decisións colectivamente, senón como un exercicio de coerencia co modelo de democracia participativa que defendemos para a sociedade. O mellor xeito de que a militancia se implicar no traballo diario é implicala tamén en todo momento na tomada de decisións. É preciso volver mobilizar e ilusionar a militancia nacionalista, instalada na pasividade ou na indiferencia. Que o nacionalismo poña en valor o papel de cada militante e que se asuma o traballo colectivo como un eixo de actuación. Que se fomente o debate constante desde a base, tanto de carácter ideolóxico e estratéxico como sobre cuestións coxunturais ou de carácter táctico, así como a formación interna.

A autonomía das organizacións sociais (sindicais, estudantís, culturais…) que traballan en parámetros de construción nacional debe ser plenamente respectada como garantía do seu futuro, mais sen por iso renunciar a unha coordenación e a unhas relacións fluidas, abertas e en base ao respeito mutuo, tendo como guía a definición dun proxecto transformador común de carácter estratéxico. Do mesmo xeito, cuestións de carácter táctico (como o actual debate sobre o status da Galiza) deberan ser tamén continuamente postas en común co conxunto de movementos sociais e organizacións nacionalistas. Non se entende que se pacte antes co PSOE que coas proprias organizacións do nacionalismo nun tema de tanta importancia como é o marco político legal da Galiza.

Nun momento como este, en que se está debatendo sobre a configuración do Estado e sobre o nivel de autonomía (que non de soberanía) da Galiza, o BNG debera ser quen de introducir nesa dialéctica a reivindicación da soberanía nacional como dereito inalienábel, como si están a facer outras organizacións do nacionalismo. Non hai mellor momento que este para criar realmente consciencia de país e facer avanzar o proxecto nacionalista, polo que sería moi grave deixar pasar esta oportunidade.

É este un proceso que non pode quedar reducido ao ámbito institucional, senón que tamén (e principalmente), debe darse na rúa, acompañándoo por meio da mobilización e da acumulación de forzas arredor do proxecto soberanista.

Como organización frentista, o BNG precisa de se dotar (como xa o fixo na súa fundación) duns puntos mínimos que funcionen como eixo unificador e orienten o traballo diario. Un destes mínimos (moitas veces tratado como un máximo) é a defensa do dereito da autodeterminación, campo dentro do cal deben respeitarse todas as opcións, tamén a que avoga pola constitución dun estado galego independente, alternativa até o momento sistematicamente negada e mesmo deostada. Non cremos que o BNG, como proxecto unitario que é, teña que definirse como independentista, mais debe recoñecerse a plena lexitimidade de tal opción.

En conclusión, apostamos por retomar o proxecto histórico do nacionalismo popular, recuperando o modelo frentista (entendido como alianza dos sectores populares obxectivamente interesados na liberación nacional) e democrático. Un proxecto que en vez de lexitimar o actual sistema traballe pola súa ruptura, sen complexos e co horizonte posto nunha Galiza ceibe e con xustiza social.

Aspiramos a mobilizar a boa parte da base social nacionalista, hoxe instalada no desencanto e na pasividade ante a deriva do proxecto ao que confiaron boa parte do seu tempo e ilusións.

Nese obxetivo centraremos, de hoxe en diante, os nosos esforzos.